Onder in de la – ‘Monitoring na Wet Kansspelen op afstand – 2021’

Kwartiermakers, aanjaaggroepen, taskforces en overlegtafels: Nederlandse bestuurders zijn dol op rapportenfabrieken. Veel van deze doorwrochte stukken sterven in schoonheid, omdat ze onderin      een letterlijke of spreekwoordelijke la belanden. In de rubriek ‘Onder in de la’ zet De Nieuwe Denktank een schijnwerper op rapporten en conclusies die toen én nu meer aandacht verdienen. Dit alles om te voorkomen dat ‘de kennis van nu’ veelal ‘de kennis van toen’ blijkt te zijn.

Een maand na de legalisering van online kansspelen schreef de Kansspelautoriteit een eerste monitor. Dit rapport ‘Monitoring na Koa | De stand van zaken op 1 november 2021’ is een eerste blik op het effect dat de Wet Kansspelen op afstand (Koa) heeft op het illegaal online gokken. Sinds de publicatie van dit rapport is er veel gebeurd rondom de regulering van digitaal een gokje wagen. De eerste contouren van potentieel beleidsfalen waren echter al in deze eerste monitor, één maand na het ingaan van de nieuwe Wet Koa, duidelijk te zien.

Op de vijfde pagina van het negen pagina’s tellende rapport, is in kaart gebracht hoeveel uren Nederlanders doorbrengen op kansspelwebsites. Daaraan vallen twee zaken op. In de eerste plaats is een explosie zichtbaar van het aantal uren dat Nederlanders doorbrengen op goksites. Deze stijging zit vooral in de vele extra uren die mensen doorbrengen op legale vergunde websites. De Koa zorgt dus al in de eerste maand van de Wet voor een toename van het online gokken. Wat daarnaast opvalt is dat het gokken op illegale websites niet wordt beïnvloed door de nieuwe wetgeving. Er worden nog evenveel uren online doorgebracht op illegale goksites.

Het is interessant om bij dit tweede gegeven stil te blijven staan. Eén van de vele beloften van het legaliseren van online gokken was dat hierdoor illegaliteit en verslavingen tegen konden worden gegaan. Door het afgeven van vergunningen zou de overheid ook makkelijker toe kunnen zien op het voorkomen van gokverslaving van spelers. Dit onderwerp wordt in de vergunningen ook expliciet genoemd. Het voortgaan van illegale goksites, ondanks de Wet Kansspelen op afstand, ondergraaft dit beleidsdoel. Daarnaast roept het vraagtekens op over de effectiviteit van legalisatie voor het tegengaan van verslavingen en controlemogelijkheden, zoals vaak wordt betoogd bij drugs.

Dat de Wet Koa ongewenste effecten heeft, blijkt ook uit de verschillende terugtrekkende bewegingen die door de overheid zijn gemaakt sinds de invoering. Allereerst het verbieden van reclames voor online gokken. Kort na de legalisatie werden radio, televisie, social media en abri’s overspoeld met opdringerige reclames voor online gokken; een voorspelbaar effect van de legalisatie van een product dat zowel zeer verslavend als zeer winstgevend is. Deze uitwassen van een ongecontroleerde (reclame)markt leek de politiek echter te overvallen. Hals over kop werd een verbod op ‘ongerichte’ gokreclames voorgesteld en aangenomen. Iets langer nadenken vóór legalisatie was wellicht handiger geweest.

Op 28 november jongstleden presenteerde de Nationaal Rapporteur Verslavingen het rapport ‘Gokken met Gezondheid’. Hierin wordt een twintigtal adviezen gegeven om de grote maatschappelijke problemen die ontstaan door online gokken het hoofd te bieden. De conclusies zijn ontnuchterend: er zijn veel meer mensen in veel diepere problemen terecht gekomen dan eerder was gedacht. Hoge schulden, zware depressies en de nasleep van beide trekken hun verwoestende spoor door te samenleving. De lusten komen bij de casinobazen terecht, de lasten zijn voor (de meeste kwetsbare leden van) de samenleving. De Nationaal Rapporteur raadt dan ook aan snel stappen te zetten om deze uitwassen aan te pakken.

Wanneer het kalf verdronken is, ofwel verdrukt door schulden, dempt men de put. Ondanks de slagen om de arm, waren de contouren van grotere problemen in 2021 al zichtbaar. De onbezonnen legalisatie van online gokken heeft voor een opzienbarende stijging van (probleem)gokkers gezorgd, gokschulden zijn toegenomen en van het beloofde betere toezicht is ook weinig terecht gekomen. Er is gegokt met de gezondheid van miljoenen Nederlanders. Nu is het aan politici, bestuurders en beleidsmakers om die fouten in te zien en terug te draaien. Het is aan ons burgers om hen daar opbouwend én kritisch bij aan te moedigen.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *