Getal van de maand: 20

\"\"

Nederland wordt geregeerd door modellen en cijfers. Het besef moet groeien dat data een middel zijn tot een doel en niet andersom. Daarom zetten we in iedere nieuwsbrief een cijfer uit de actualiteit centraal en vragen we ons af: wat is het verhaal áchter dit cijfer? Zo brengen we diepgang terug in het spel van de (grote) getallen. Het getal van de maand is 20.

Bij het aantreden van het vierde kabinet onder leiding van minister-president Mark Rutte ging het grootste gedeelte van de aandacht uit naar de lengte van de formatie. De formerende partijen VVD, D66, CDA en CU hadden  299 dagen nodig om een kabinet te formeren dat het amper twee jaar volhield. Dat is echter niet het enige record dat het kabinet Rutte IV verbrak, ook het aantal ministers is een record. Twintig ministers, op een totaal van 29 bewindslieden, is in de politieke geschiedenis van ons land nog nooit voorgekomen.

Het recordaantal bewindslieden is door Rutte IV niet verbroken; dat ligt bij het kabinet Den Uyl dat met een veelheid aan staatssecretarissen de bovengrens van 33 bewindslieden heeft gevestigd. Toch verdient het aantal van twintig ministers de aandacht. Juist omdat er een denkwijze achter schuilgaat die de vaderlandse politiek al langer in zijn greep houdt. Namelijk die van de maakbaarheid en managebaarheid van maatschappelijke kwesties en uitdagingen.

Zo introduceerde het kabinet Rutte IV een minister voor natuur & stikstof. Dit naar aanleiding van de al langer voortdurende stikstofcrisis. In de gedachtegang dat ieder probleem opgelost kan worden als het maar goed gemanaged wordt, is het aanwijzen van een extra minister helemaal geen gek idee. Toch kan er nu nog steeds niet worden gebouwd en zitten agrarische ondernemers nog steeds met de handen in het haar vanwege de onzekerheid voor hun bedrijven. Daarnaast zorgde het aanstellen van een minister voor natuur & stikstof voor een suggestief conflict met de minister van Landbouw die op hetzelfde ministerie zetelde. Constant werd de suggestie gewekt dat de ene enkel in het belang van de natuur handelde waar de andere de kant koos van de boeren. Terwijl juist de stikstofcrisis vraagt om minder polarisatie en meer belangenafweging.

Het veronderstelde conflict op het ministerie van Landbouw tussen boeren en natuur is echter maar een symptoom van een grotere denkfout: die van de maakbaarheid van de maatschappij. De uitbraak van het coronavirus, het effect van de oorlog in Oekraïne op onze economie en inflatie of het maatschappelijk onbehagen tussen regio en Randstad zijn niet weg te poetsen met een extra ministeriële regeling. Dergelijke ontwikkelingen vragen om politiek debat, belangenafweging en het nemen van besluiten vanuit een diepere bron door de volksvertegenwoordiging. Het recordaantal ministers was daarmee een teken aan de wand dat ook het kabinet Rutte IV de teloorgang van het politieke midden niet ging keren.

Een goede evaluatie en eindoordeel over het laatste kabinet onder leiding van Mark Rutte heeft meer afstand in de tijd nodig. De Tweede Kamer heeft in ieder geval nog genoeg materiaal voor parlementaire enquêtes. Zo’n evaluatie zou ook een kritische blik op het eigen handelen van de volksvertegenwoordiging op moeten leveren. Want het beleid, of het schrijnende gebrek daaraan, is niet in een politiek vacuüm gevoerd. De Tweede Kamer heeft nu de kans om de controle terug te pakken en de vormgeving van een nieuwe regering biedt de kans voor een echt andere verhouding tussen regering en parlement. Laat het volgende recordaantal niet het aantal ministers zijn, maar de tijd die gemiddeld gestoken wordt in het schrijven, analyseren en bediscussiëren van wetgeving en beleid dat bedraagt aan herstel.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *